Ja, egels eten slakken. Maar slakken zijn zeker niet hun favoriete maaltijd en ook niet de basis van hun dieet. De egel wordt regelmatig gezien als de ultieme oplossing voor een slakkenplaag in de tuin, maar dat beeld klopt maar gedeeltelijk.
Wat eet een egel eigenlijk het liefst?
Egels zijn echte vleeseters. Het grootste deel van hun voedsel bestaat uit insecten, kevers, larven, wormen en duizendpoten. Slakken eten ze er zeker bij, maar het is geen hoofdgerecht. In een nacht doorkruist een egel een groot stuk tuin en pikt hier en daar een slak mee, maar een slakkenplaag ruimt hij niet structureel op.
Egels hebben een voorkeur voor zacht voedsel dat makkelijk te eten is. Slakken hebben een taaie buitenkant en produceren slijm, waardoor ze voor de egel wat meer moeite kosten dan een worm of een kever. Kleine en jonge slakjes worden vaker gegeten dan grote, volwassen exemplaren.
Eten egels slakken met huisje?
Naaktslakken worden makkelijker gegeten dan slakken met een hard huisje. Het huisje vormt een extra hindernis: de egel moet er omheen bijten of wachten tot de slak naar buiten komt. In de praktijk eten egels daarom vaker naaktslakken dan huisjesslakken. Dat is ook precies de soort slak die de meeste schade aanricht in de moestuin, dus in dat opzicht is de egel wel nuttig.
Is de egel dan toch een goede slakkenbestrijder?
De egel is een nuttig dier in de tuin, maar als gerichte slakkenbestrijder moet je hem niet overschatten. Hij helpt mee om de populatie op peil te houden, maar bij een echte plaag merk je weinig verschil. Eén egel eet per nacht misschien een handvol slakken, terwijl er bij nat weer tientallen tegelijk actief zijn in de tuin.
Egels zijn het meest actief bij vochtig en warm weer, precies wanneer er ook veel slakken zijn. Dat is gunstig: als er veel te eten valt, pikt de egel er automatisch meer slakken mee. Maar de correlatie is toeval, geen gerichte jacht.
Kun je een egel aantrekken om slakken te bestrijden?
Je kunt je tuin wel aantrekkelijker maken voor egels, maar reken er niet op dat ze daarna de slakkenpopulatie drastisch verminderen. Wat helpt om egels aan te trekken:
- Laat een hoekje van de tuin wat ruwer, met bladeren en takken waar de egel zich kan verstoppen.
- Zorg voor vrije doorgangen in schuttingen en hekken, zodat egels van tuin naar tuin kunnen bewegen.
- Bied schoon water aan op de grond, geen melk (dat is schadelijk voor egels).
- Gebruik geen slakkenkorrels op basis van metaldehyde: die zijn giftig voor egels die de vergiftigde slakken eten.
Die laatste punt is belangrijk. Wie slakkenkorrels strooit en tegelijk egels wil aantrekken, werkt zichzelf tegen. Egels die slakken eten die zijn geraakt door bepaalde bestrijdingsmiddelen, kunnen daar ziek van worden of doodgaan.
Slakken als gevaar voor de egel?
Slakken kunnen ook een risico vormen voor egels. Sommige slakkensoorten dragen de longworm (Crenosoma vulpis en Angiostrongylus cantonensis) bij zich. Als een egel zo’n besmette slak eet, kan hij zelf een longworminfectie oplopen. Dit is een aandoening die in ernstige gevallen de longen aantast en de egel kan doden. Jonge egels en egels die al verzwakt zijn, lopen het meeste risico.
Egels eten slakken dus wel, maar het gaat beide kanten op: de slak is voedsel, maar ook een mogelijke bron van parasieten.
De egel is een welkome gast in elke tuin en helpt mee om allerlei ongewenste dieren onder controle te houden, inclusief slakken. Wil je echt minder slakken, dan is de egel een bondgenoot, maar geen vervanging voor andere maatregelen. Geef hem een goede leefomgeving en zorg dat de tuin vrij is van giftige bestrijdingsmiddelen, dan doet hij zijn werk op zijn eigen manier.
