Bladluis op de appelboom is een veel voorkomend probleem dat je boom verzwakt en de groei beperkt. Je herkent de aantasting aan gekrulde, misvormde blaadjes en groepjes kleine luizen op de onderkant van het blad of aan de jonge scheuten. Gelukkig zijn er goede manieren om bladluis te bestrijden, zowel biologisch als met chemische middelen.
Er zijn meerdere soorten bladluis die specifiek de appelboom aanvallen. De meest bekende is de groene appelbladluis (Aphis pomi), maar ook de wollige appelbladluis (Eriosoma lanigerum) komt regelmatig voor. Die laatste is te herkennen aan witte, wollige plukjes op de takken en wortels. Beide soorten zuigen sap uit de boom, wat direct ten koste gaat van de vitaliteit en de vruchtzetting.
Hoe herken je bladluis op de appelboom?
Bladluizen verschijnen meestal voor het eerst in het voorjaar, zodra de knoppen openspringen. Ze zitten bij voorkeur op de zachte, jonge scheuten en de onderkant van jonge blaadjes. Kijk bij het controleren van je boom vooral op die plekken. Tekenen van een aantasting zijn:
- Gekrulde of samengevouwen blaadjes aan de scheuttop
- Groepjes groenige, geelachtige of bruine luizen op blad en scheuten
- Plakkerige laag op de blaadjes (honingdauw), waarna zwart roetdauwschimmel kan groeien
- Mieren die langs de stam omhoog en omlaag lopen (zij houden bladluizen in stand voor de honingdauw)
- Witte, wollige plekken op takken of bij de wortelkroon (bij wollige appelbladluis)
Een vroege signalering maakt de bestrijding een stuk eenvoudiger. Controleer je appelboom daarom elke week tijdens het groeiseizoen, zeker in april en mei.
Bladluis op de appelboom voorkomen
Voorkomen is makkelijker dan genezen. Een gezonde, goed gegroeide appelboom is veel weerbaarder tegen bladluisaantasting dan een verzwakte boom. Voer niet te veel stikstof, want dat bevordert zachte, sappige scheuten waar bladluizen dol op zijn. Met een uitgebalanceerde voeding en regelmatige snoei houd je de boom in balans.
Mieren spelen een grote rol bij het in stand houden van bladluispopulaties. Ze beschermen de luizen actief tegen natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen, in ruil voor de honingdauw die de luizen afscheiden. Door een kleefband om de stam te wikkelen (beschikbaar bij tuincentra) voorkom je dat mieren omhoog klimmen. Dat alleen al kan de bladluispopulatie flink terugdringen.
Lok natuurlijke vijanden naar je tuin door een gevarieerde beplanting aan te leggen met bloeiende kruiden en wilde planten dichtbij je appelboom. Lieveheersbeestjes, gaasvliegen en sluipwespen houden bladluispopulaties vanzelf laag als ze de kans krijgen.
Bladluis bestrijden: stap voor stap
Pak een aantasting aan zodra je de eerste luizen ziet, voordat de populatie explodeert. Doorloop deze stappen:
- Stap 1: Uitwrijven. Bij een kleine aantasting kun je de luizen gewoon met je vingers of een zachte doek van de scheuten af wrijven. Simpel en effectief.
- 2: Afspuiten met water. Een krachtige waterstraal van een tuinslang spoelt grote aantallen luizen van de boom. Herhaal dit enkele dagen achter elkaar.
- 3: Zeepoplossing. Spuit de aangetaste delen in met een oplossing van groene zeep en water (circa 1 eetlepel zachte zeep op 1 liter water). Dit verstopt de ademporiën van de luizen zonder de boom te beschadigen. Spuit bij voorkeur ’s avonds of op een bewolkte dag.
- 4: Neem-olie. Neem-olie (persing van de neemboom) is een natuurlijk middel dat de levenscyclus van bladluizen verstoort. Het is toegestaan in de biologische teelt en weinig schadelijk voor nuttige insecten als je het correct toepast.
- 5: Chemisch middel als laatste optie. Wil je toch een chemisch insecticide inzetten, kies dan een middel dat is goedgekeurd voor gebruik op fruitbomen en let op de wachttijd voor de oogst. Vermijd middelen die ook bijen en andere bestuivers treffen. Gebruik chemische middelen alleen bij een zware aantasting die je op andere manieren niet onder controle krijgt.
Wollige appelbladluis: een aparte aanpak
De wollige appelbladluis is lastiger te bestrijden dan gewone bladluis, omdat de witte waslaag de luizen beschermt tegen spuitmiddelen. Verwijder de witte plukjes eerst mechanisch met een stijve borstel of een harde waterstraal. Daarna kun je de aangetaste plekken behandelen met spiritus of een zeepoplossing om de resterende luizen te raken. De sluipwesp Aphelinus mali is een bekende biologische bestrijder die specifiek deze soort parasiteert en soms bewust in fruittuinen wordt ingezet.
Bladluis op de appelboom is vervelend, maar goed beheersbaar als je op tijd ingrijpt. Combineer preventie (kleefband, mierenbestrijding, natuurlijke vijanden) met een snelle aanpak zodra je de eerste luizen ziet, en je houdt je appelboom gezond door het hele seizoen.
